Δημοτική Ενότητα Θεραπνών

 

Η Δημοτική ενότητα Θεραπνών περιλαμβάνει τα χωριά: Γκοριτσά, Αγ. Αναργύρους (Ζούπαινα), Αγριάνους, Καλλονή (Πέρπενη), Κεφαλά, Πλατάνα, Σκούρα, Χρύσαφα, Ζαγάνα και Πολύδροσο (Τσίντζινα).

Έχει το όνομα Θεράπνες από το 1869, ως αναφορά στην αρχαία Θεράπνη ή Θεράπνα, που ήταν χτισμένη στην αριστερή όχθη του Ευρώτα. Εδώ, ανατολικά της Σπάρτης, βρίσκεται η μυκηναϊκή έπαυλη και το ιερό της Ελένης και του Μενελάου. Αξιόλογα αρχαιολογικά ευρήματα από μυκηναϊκούς τάφους στην περιοχή της Μελαθριάς, κοντά στη Σκούρα, βρίσκονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης.

Οι κάτοικοι της περιοχής ζουν κυρίως από την καλλιέργεια της ελιάς. Στα πεδινά καλλιεργούν κηπευτικά, τριφύλλι και καλαμπόκι. Αξιόλογη παρουσία έχει η βιολογική καλλιέργεια της ελιάς (8500 στρέμματα), ιδιαίτερα στον Κεφαλά, του οποίου το βιολογικό λάδι και οι ελιές έχουν τυποποιηθεί. Αρκετοί κάτοικοι ασχολούνται και με την κτηνοτροφία, καθώς και τη βιολογική εκτροφή αιγοπροβάτων. Στο τυροκομείο της περιοχής παράγεται και ένα τοπικό τυρί, μια καλή γραβιέρα. Στο Δήμο υπάρχουν εννέα αγροτικοί συνεταιρισμοί, δύο τυποποιητήρια λαδιού, καθώς και επτά πολιτιστικοί και πέντε αθλητικοί σύλλογοι.

Στα Χρύσαφα, πρώτη ιστορική έδρα του Δήμου, υπάρχουν σημαντικές εκκλησίες: ο Άγ. Δημήτριος, η Κοίμηση της Θεοτόκου, ο Άγ. Νικόλαος και ο Άγ. Ιωάννης ο Πρόδρομος. Ο σημαντικότερος ναός είναι η Παναγία Χρυσαφίτισσα (1293) με εξαιρετικές τοιχογραφίες και ενσωματωμένο οχυρωματικό πύργο. Η Ζούπαινα ήταν κέντρο της αντίστασης κατά της γερμανικής κατοχής και γι’ αυτό την έκαψαν οι Γερμανοί το 1944. Οι Αγριάνοι διαθέτουν εξαιρετικές ταβέρνες. Στα πλαίσια της δημιουργίας οικολογικού πάρκου από το ΥΠΕΧΩΔΕ στον εθνικό Δρυμό Πάρνωνα, προτάθηκε να λειτουργήσουν τα Χρύσαφα ως μία από τις Πύλες. Τα ορεινά χωριά του δήμου θεωρούνται εξαιρετικά θέρετρα με νερά, πλατάνια και ταβέρνες. Τα Τσίντζινα είναι ορμητήριο για εκδρομές και πεζοπορίες στα μονοπάτια του Πάρνωνα. Εκεί υπάρχει ξενώνας, ανοιχτός όλο το χρόνο.